Meeleven met België

Bij alle openbare gebouwen, US Postoffices, musea, city halls, kantoren van nationale en staatsparken en ook die van de grenspolitie hier in de zuiden van Texas langs de Rio Grande, hangen de Amerikaanse en de Texaanse vlag al twee dagen ‘half mast’.  

Zou dat zijn uit solidariteit van de Belgen? "Yes, Belgium.”

Lentelunch

Het is onmiskenbaar, we rijden nog steeds over de US 90, maar nu in de woestijn. Geen boom meer te bekennen: ‘El Despoblado’, de onbewoonde wereld. Clemens geniet enorm van zoveel lege stilte. Ik heb er, in tegenstelling tot pakweg vijf jaar geleden, steeds meer moeite mee. Het is niet mijn favoriete landschap, hoewel, het is al beter te hebben als we overnachten in een staatspark of zo. Nu wordt dat het Seminole Canyon State Historical Park.

De lege stilte...

Onderweg passeren we regelmatig auto’s van de Border Troop, de grenspolitie. Dan is daar opeens een douane-achtig gebouw waar mannen met honden je gebaren te stoppen. De pick-up met camperunit die ons een poosje geleden inhaalde staat er ook. “Where you from?” “The Netherlands.” “Dat is toevallig. In de camper naast jullie zit ook een Nederlandse vrouw!” Ik open onze kluis en pak de paspoorten. Clemens loopt gelijk naar de camperunit en maakt kennis met Marie, terwijl haar man Steve hun paspoorten zoekt. Zij hebben Seminole State Park ook als eindbestemming vandaag. 

 Even later halen ze ons weer in: “Tot straks!”

In deze streek, de Lower Pecos Canyonlands, zijn nog beroemde prehistorische grotschilderingen te bewonderen. Ze dateren van ongeveer 4000 BC tot 400 AC. Morgenochtend om tien uur kun je mee naar beneden met een guided tour. “Doen?” “Doen!”

Om in de stemming te komen bekijken we alvast een uitgebreide tentoonstelling in de headquarters van het park. Die gaat, logische gezien de naam, over de Seminole Negro Indian die vanuit Florida hier naar toe zijn getrokken, maar ook over de aanleg van de Sunset Route, de Texasspoorlijn die in dit gebied spectaculaire ijzeren bouwwerken heeft opgeleverd. We hebben allebei iets met die kilometerslange slierten goederenwagons, getrokken door meestal drie enorme locomotieven en soms nog een flinke duwer die ook dienst doet als er gerangeerd moet worden. Bij de bouwfoto’s rond 1890 van de Pecos Bridge bijvoorbeeld sta je je echt zomaar een paar minuten te vergapen.

Er is ook een paneel met de titel ‘Broken Premises’. Dat vertelt hoe de Seminole Negro Indian (ook Black Seminole genoemd), de nazaten van de gevluchte slaven en de vrije Black People die bijna een eeuw lang door de Seminole in Florida gastvrij zijn opgevangen, uiteindelijk na drie oorlogen en de Indian Removal Act van 1830 langzaam aan via Texas naar Mexico gaan, omdat de slavernij daar al lang is afgeschaft. Bovendien beloofde de Mexicaanse overheid hen land in ruil voor hulp bij de bescherming van Mexicaanse nederzettingen bij de grens met Texas. De Black Seminole waren namelijk uitstekkende warriors. Door de oorlogen met Texas en verzet van de Indianenstammen die daar al wonen, komt er niks van die landbelofte.

Af en toe een vrolijk kleurtje...

Later zetten de Texaanse strijdkrachten ook wervingsacties in: warriors worden Scouts, alom geprezen omdat ze beschikken over uitstekende trailing skills en het land veel beter kennen dan de witte soldaten. Maar als de oorlog met Mexico, eind tachtiger jaren van de negentiende eeuw, voorbij is, kunnen alle Scouts en hun gezinnen weer vertrekken. In de slottekst van het paneel lees je hoe onrechtvaardig dit hier anno nu wordt gevonden en hoeveel waardering ze postuum verdienen...

De eerdere bewoners van dit woestijngebied, het zuidwesten van Texas en het noorden van Mexico, verbeeldden het verhaal over hun, dagelijkse, leven in tekeningen die dankzij het Shumla Archaeological Research & Education Center voor verdere verdwijning worden behoed. Die zien we dus morgen.

Sotol, de basis voor je lunch 2000 jaar geleden

Voor de liefhebbers volgt hier alvast het lunchrecept voor een bijzondere lentesalade: ‘Pluk sotol, gold ball leadtree, agave, gualillo flowers en wilde uienbollen. Verzamel schors, sprinkhanen, visjes, kleine reptielen en slakken. Bak de sotolharten, de sprinkhanen, en andere verzamelde diertjes. Mix alles door elkaar en garneer met gold ball laadtree.’

De maan komt op boven de woenstijn

Eind van de avond drinken we nog een glas rode wijn met Steve en Marie. Clemens maakt een schitterende foto van de opkomende maan boven de woestijn. Gevieren staren we naar de prachtige sterrenhemel. Je kunt ze bijna plukken...

San Antonio Missions en dan dóór over de US 90 West

Films in Nationale Parken zijn bijna altijd heel verhelderend. Vandaag ook weer in het ‘San Antonio Missions National Historic Park’. Van de vier missieposten ten zuiden van San Antonio, gebouwd tussen 1690 en 1731, is niet veel meer over. De kerken zijn wel gerestaureerd en de verdedigingsmuren zijn deels ook intact. Die muren zijn gebouwd door de Indianen die hier in die tijd binnen zijn gehaald. 

De film, in het Visitor Center bij San José, laat heel langzaam, steen voor steen, de verdedigingsmuren zien, en tegelijkertijd hoor je een vrouw de namen noemen van haar voorouders die de muren hebben gebouwd. Goed gedaan.

Elke steen herinnert aan een gestorven voorouder...

De missie van de Spaanse kolonisten was, zegt een  voice-over ‘looking for wealth’ en voor de Spaanse missionarissen draait het om ‘looking for souls to save’. Tsja, elk jaar stierf zeventig procent van de Indianenstammen die binnen de muren van een missie werkten aan West-Europese ziekten die de Spanjaarden meebrachten. En nieuwe zielen vinden was niet gemakkelijk…

Wat de film sterk maakt is de aandacht voor de culturele ontwikkelingen. Door de mix van de noordelijke Mexicanen en de zuidelijke Texanen ontstaat een nieuw volk: de Tejanos met een compleet eigen cultuur: katholiek met veel feesten, dans en muziek plus een lekker kruidige keuken waarin beef ook een belangrijke rol speelt. Je hoeft niet van vlees te houden om te genieten van de Tejanos-cultuur in San Antonio en omstreken.

Aquaduct bij Espada 

Je kunt vanaf de Alamo in downtown San Antonio langs de San Antonio River naar de andere missieposten fietsen en weer terug. Dat waren we oorspronkelijk ook van plan, maar door de keiharde wind plus de ontdekking dat we dan heen en terug veertig kilometer onderweg zijn, je al gauw een klein half uur over een missieterrein dwaalt, en we deze sacrale tocht echt om half drie moeten afronden, doet ons besluiten per camper na San José alleen nog San Juan (de oudste) en Espada te bezoeken… Voor we bij San José arriveren hebben we er ook al een heel program op zitten: uitgebreid afscheid nemen van Gary, onze gastheer de afgelopen drie dagen in Floresville, vuilwatertank en toilet legen, fris waterreservoir vullen, onderweg gas tanken bij een bedrijf dat ‘Mission’ heet en vliegenmeppers als gadget heeft: “Go ahead. Take one.” Kan de zwaar gehavende huidige versie eindelijk weg!

Oprijlaan van de Grimes in Floresville (Tx)

 Na een bezoek aan een HEB (de AH van Texas) en voor drie dagen eten aan boord rijden we over de US 90 West naar een ‘rest-area’ vlak voor Sabinal. Half zeven komen we daar aan. Het ziet er heel gezellig uit met veel bomen, overdekte picknickplekken en bbq’s. Er staat alleen verder niemand op de parkeerplaats. Veilig? In een kantoor naast de restrooms zitten de scheidende en de komende bewaker achter een scherm met beelden van alle camera’s. “Yes you may park overnight and it’s absolutly safe.” zegt de vrouw die op het punt staat te vertrekken. Ze wijst nog even op donker scherm in de muur iets verderop. Er zitten een stuk of zeven rode knoppen onder: “Please make a choice for diner tonight.” Wat een bijzondere plek. Alleen jammer dat we verder geen truckers als buren hebben. Die razen door, maar met oordoppen slaapt het uitstekend.

Restarea langs de US 90 West

Waar we hierna terecht komen en wanneer er weer wat valt te internetten nu we het schaduwarme en

schaars bewoonde westen induiken? Geen idee!

Texaanse cultuur en een nieuwe voorruit

We stappen het Institute of Texan Cultures binnen. “Happy to have you here! I’m Fran Schroder and I’m your docent today at UTSA Institute of Texan Cultures. Where yoú from!” Altijd grappig dat de zin waar wij vandaan komen nooit eindigt met een vraagteken, maar met een uitroepteken. Zodat je, als je dat lukt, heel trots kunt zeggen: “The Netherlands! Amsterdam!” “Ah, so you might think we’re all riding horses, as we think you all walk on wooden shoes!” Dit is Lachen!

Voedselvoorraad voor onderweg
met o de achtergrond een paar van de 'brends'
voor het merken van je kudde.

Het Institute of Texan Culture is onderdeel van de ‘University of Texas at San Antonio’. Ik hoop daarom op een uitgebreide traktatie van wetenschappelijke kennis en inzichten, want ik wil af van het stereotype cowboybeeld dat na tien dagen zwerven door Texas helaas nog steeds regelmatig voor m’n ogen dwarrelt.

Dit instituut heeft echter een onderwijskundige doelstelling. De primaire doelgroepen zijn studenten en leraren. Ze maken veel lesmateriaal en verzorgen ook complete curricula waarin studenten  worden uitgenodigd ‘to think creatively and analytically about people, cultures and society’. Deze zin in de folder vind ik echt bijzonder stimulerend: ‘The museum teaches them to recognize the significance of events occurring around them and to appreciate the events and circumstances that impacted their families and shaped the communities where they live.’

Ik heb een Engelstalige folder gepakt. De tentoonstellingen hier zijn, net als alle info op borden en panelen, tweetalig…

Het instituut besteedt, logisch, veel aandacht voor ‘Los Tejanos’, het gemengde volk van Spanjaarden en Mexicanen die hier in het zuiden van Texas woonden en werkten toen Texas nog geen deel uitmaakte van de US. Verder loop je langs panelen over alle immigranten die ooit voet aan de grond hebben gezet in Texas en van wie de nazaten hier nog steeds leven. De informatie over al die culturele achtergronden is op zich natuurlijk niet nieuw, maar wel de omvang: de huidige Texanen stammen af van Engelsen, Schotten, Ieren, Denen, Noren, Zweden, African Americans, Joden, Tsjechen, Duitsers, Wendish (een kerkelijke sekte uit het oude Pruisen), Italianen, Zwitsers Japanners, Chinezen, Polen, Belgen, Nederlanders, Grieken, Fransen, Libanezen én de Tejanos niet te vergeten.

Voor de ingang...

Interessant is ook de tentoonstelling over ‘American Indian’. Ik leer voor het eerst iets over verschillen tussen Indiaanse stammen. Zo begrijp ik dat de West-Europese cowboys die na de Amerikaanse burgeroorlog kuddes naar de enige spoorlijn in het noorden van het Texas dreven om ze uiteindelijk in Louisina, Alabama en alle andere Confederale Staten van het zuiden te kunnen verkopen, de kunst hebben afgekeken van de Apaches. Dat waren ook ‘warriors’ en ze leefden in ‘tipis’, die je makkelijk verplaatst. Caddos en andere stammen leefden van landbouw, hadden veel kennis van natuurgeneeskunde en woonden in grote steden in het oosten van Texas met plaza’s als het centrum. Ik lees dat sommige missionarissen veel belangstelling hadden voor de helende werking van kruiden en planten. Slim! In het verre westen van Texas woonden de Jornado Mogollon. Zij waren boeren in wat nu woestijngebied en qua cultuur verwant aan de Anasazi in Arizona. En dan zijn er nog de Tiguas, ook bekend vanwege hun ‘herbal medicine’.

Uiteindelijk zijn alle American Indians, ook de stammen die in Texas leefden, naar het westen  gedeporteerd…

Er zijn ook nog een paar leuke panelen over het gebruik van tabak. Alle Indianen rookten of pruimden. En shamanen konden met tabaksrook mensen ‘healen’. Interessant!

Maar ik voel ondertussen de druk van de klok en bedwing m’n nieuwsgierigheid…

Eind van de middag hebben we namelijk een afspraak bij Autoglass To Go. Het is tijd voor een nieuwe voorruit…

...die grootste...

Palmzondag in San Antonio

Alamo, een bezienswaardigheid in Down Town San Antonio, dateert van 1716. ’t Was tot het einde van de 18^de eeuw een missiepost, waar Franciscaner monniken meenden Indiaanse kinderen en volwassenen Spaanse mores bij te moeten brengen. Daarna krijgt het gebouw een militaire functie en speelt het ook een hoofdrol in de vele oorlogen die hier tot ver in de 19^de eeuw zijn gevoerd.

Kloostertuin van het Alamo

Al die oorlogen draaiden om een federale dan wel een centralistische inrichting van alle staten in het noorden van Mexico en het zuiden van de US, waaronder Texas. We hebben hier hap snap al het een en ander over meegekregen, maar de audiotour en de film over de laatste gevechten voor het ontstaan van de Republiek Texas zijn heel verhelderend. Terwijl we queuen voor de poort finishen achter ons de late deelnemers aan de halve marathon, onder luid gejuich natuurlijk. Dan schuifelen we voetje voor voetje door de oude kerk en de voormalige kloostergangen…het is bizar druk.

“Dit is de eerste grote stad waar ik me echt thuis voel!” roep ik enthousiast als we na de Alamo een stukje van de River Walk lopen. 

Riverwalk...

San Antonio is ontstaan door nederzettingen langs de gelijknamige rivier. Ook tegenwoordig kronkelt die nog steeds door de stad, en, sterker nog, San Antonio heeft sinds een rampzalige overstroming in 1921 enorm geïnvesteerd om herhalingen te voorkomen door over een lengte van meer dan acht mijl links en rechts kades aan te leggen met heel veel bomen en planten. Doet denken aan de Oude Gracht in Utrecht omdat je ver beneden straatniveau wandelt, maar dit is zoveel mooier aangelegd. De bedenker van deze prachtige Paseo del Río was Robert Hugman. De naam de landschapsarchitect(e?) die het concept voor de tuinen op de kades heeft bedacht kan ik niet zo gauw vinden...

We wandelen eerst richting ‘El Mercado’, een soort Mexicaanse Albert Cuyp afgewisseld met wat Waterloopleintenten vol lokale souvenirs. Onderweg zijn we getuige van een mooi Palmzondagritueel voor de San Fernando Cathedral. 

Palmzondagzegening

Op het plein voor de kathedraal kun je een groen boeket met palmbladeren samenstellen en met dat boeket in de hand laat je je zegenen door een van de twee priesters in knalrode robes, als ik het goed begrijp. Ook hier lange rijen…

Na alle herrie, er is een muziekconcours op pleinen en straten rond ‘El Mercado’, wil ik terug naar rust van de Paseo del Río. 

Riverwalk...

We wandelen richting noorden om ergens ter hoogte  van de parking weer omhoog te klimmen. Vlak voor de trappen van 4th Street horen we jazz en terrasgeluiden. We kijken op naar een turquoisekleurig etablissement.

”Even wat drinken bij…OCHO?!”

OCHO aan de Paseo del Río

Heerlijk roseetje op het terras

Morgen weer een dagje in deze heerlijke stad. 

Langs alle oude missieposten...